Preventieve borstverwijdering

Andere hoofdstukken binnen dit onderwerp: 'Preventieve operaties' en 'Preventieve eierstok en eileider verwijdering'

Preventieve chirurgie van de borsten betekent dat al het borstklierweefsel wordt verwijderd om te voorkomen dat borstkanker kan ontstaan. De operatie kan uitgevoerd worden inclusief het verwijderen van de tepel en het tepelhof of er kan gekozen worden voor een tepelsparende operatie. De operatie moet zorgvuldig uitgevoerd worden, om zoveel mogelijk borstkliercellen te verwijderen. Gespecialiseerde chirurgen die dit soort operaties doen houden hier rekening mee om de kans zo klein mogelijk te maken dat na zo'n drastische ingreep alsnog borstkanker ontstaat. Bij een preventieve borstverwijdering worden de borstspier en de lymfeklieren in de oksels niet verwijderd. Op de website kanker.nl (www.kanker.nl) kunt u meer informatie over deze operatie vinden. Een preventieve verwijdering van alle borstklierweefsel kan het risico op borstkanker verlagen met ongeveer 95%. Het is uit onderzoek nog niet duidelijk of dit ook leidt tot overlevingswinst.
Ook een mutatiedraagster die al eerder borstkanker heeft gehad kan preventieve chirurgie van het resterende borstklierweefsel (de andere borst en, als dat aan de orde is, de eerder borstsparend behandelde borst) overwegen. Dit kan leiden tot een risicodaling van circa 90-95% om opnieuw borstkanker te krijgen. Uit onderzoek van deze groep vrouwen blijkt dit helaas niet te leiden tot een betere overleving. Dit betekent dat de overleving bepaald wordt door de eerste borstkanker (zoals het tumorstadium, en periode die verlopen is sinds de eerdere borstkankerbehandeling) en welke behandeling er voor de borstkanker is gegeven.

In het traject van preventieve borstverwijdering, met of zonder borstreconstructie, zijn verschillende specialisten betrokken, zoals chirurg- en internist-oncoloog, plastisch chirurg, patholoog, radioloog en een psycholoog/maatschappelijk werker. Voorafgaand aan de beslissing zal de vrouw gesprekken hebben met verschillende specialisten; preventieve chirurgie is immers geen spoedchirurgie. Verder is het aangewezen dat het MRI onderzoek voorafgaand aan de preventieve operatie niet te lang geleden gemaakt is. Het verwijderde weefsel wordt heel precies door een patholoog onderzocht. Goede samenwerking van verschillende disciplines in teamverband levert een zo goed mogelijk resultaat van de preventieve borstverwijdering/borstreconstructie op.

2BAJ6SYt9Yk
Film over preventieve borst- en eierstokverwijdering.
Lees meer over preventieve eierstokverwijdering bij 'Preventieve eierstok en eileiderverwijdering'.

Wie komt in aanmerking voor preventieve borstverwijdering?
De keuze om wel of niet uit voorzorg borstklierweefsel te laten verwijderen hangt af van de situatie van de vrouw. Als de vrouw een BRCA1 of BRCA2 mutatie draagt is het in principe een keuze die gemaakt kan worden. Factoren die verder een rol spelen zijn de leeftijd van de vrouw, of er nog een kinderwens is, of de vrouw al eerder borst- of eierstokkanker heeft gehad en zo ja op welke leeftijd, in welk stadium, hoelang geleden, welk type behandeling ze hiervoor heeft ondergaan en of er eventuele andere ziektes of factoren meespelen.

Voor een vrouw uit een familie met belasting voor borstkanker, waarbij echter geen BRCA mutatie is aangetoond, is de beslissing om preventieve borstverwijdering uit te laten voeren moeilijker. Het risico op borstkanker is voor de vrouw niet zo duidelijk als voor een mutatie draagster en het risico op borstkanker in de andere borst niet wezenlijk hoger dan voor een vrouw met een niet-erfelijke vorm van borstkanker.

Als een vrouw deze ingrijpende operatie overweegt, wordt zij door diverse specialisten uitgebreid geïnformeerd over de mogelijkheden, maar ook over de voor- en nadelen. Bij voorkeur houdt dit ook een gesprek in met een psycholoog/maatschappelijk werkende verbonden aan een polikliniek familiaire/erfelijk tumoren (zie gevolgen van preventieve borstverwijdering). Een uiteindelijk advies wordt opgesteld in samenwerking met verschillende specialisten die deskundig zijn op het gebied van erfelijke borstkanker.

Borstreconstructie
Na verwijdering van het borstklierweefsel zijn er verschillende manieren om borsten te reconstrueren. Er kan gebruik worden gemaakt van lichaamsvreemd materiaal (borstprothese) of van eigen lichaamsmateriaal, bv. afkomstig van de buik of rug. Ook kan er gekozen worden voor een combinatie van beide technieken. Voor welke techniek wordt gekozen is afhankelijk van de leeftijd van de vrouw, of ze eerder borstkanker heeft gehad, haar lichaamsbouw, het huidtype en de voorkeur van de vrouw zelf. Informatie over de behandeling kan ingewonnen worden bij een deskundige plastisch chirurg. De reconstructie kan plaatsvinden in dezelfde operatie als het verwijderen van het borstweefsel of in de periode na deze operatie. Op de website kanker.nl (www.kanker.nl) kunt u hier meer informatie over vinden.

Gevolgen van preventieve borstbehandeling
Het preventief verwijderen van de borsten brengt niet alleen een periode van lichamelijk herstel met zich mee, maar kan ook effecten hebben op het psychosociaal welbevinden. De preventieve ingreep kan enerzijds een opluchting betekenen, maar anderzijds ook de lichaamsbeleving van de vrouw in negatieve zin beïnvloeden. De verwijdering van borsten, een belangrijk onderdeel van het vrouwelijk lichaam, kan effecten hebben op lichaamsbeleving, op relatie(s) en op seksualiteit. Ondersteuning en begeleiding van een psychosociaal hulpverlener, ook al voorafgaand aan de beslissing en operatie, is wenselijk om te beoordelen of er extra factoren zijn om rekening mee te houden. De gevolgen moeten immers niet onderschat worden.

Lees verder onder 'Preventieve eierstok en eileiderverwijdering'