Ontstaan van kanker

Andere hoofdstukken binnen dit onderwerp: 'Erfelijkheid en kanker' en 'Erfelijke kanker'

Groei is een belangrijke eigenschap van levende organismen. En wanneer cellen onherstelbaar beschadigd raken sterven ze af en worden vervangen. De aanmaak van nieuwe cellen is bij volwassenen in evenwicht met het aantal cellen dat verloren gaat. Deze vernieuwing en vervanging van cellen gaat levenslang door, maar de snelheid van celvernieuwing, verschilt per type weefsel: in beenmerg en darmslijmvlies bijvoorbeeld worden voortdurend veel cellen vervangen, in hersen- en spierweefsel maar heel weinig. Nieuwe cellen ontstaan door celdeling waarbij ook het erfelijke materiaal, het DNA, verdubbeld en verdeeld wordt. Uit één cel ontstaan twee nieuwe cellen met elk een kopie van het DNA van de oude cel. Bij de celdeling kunnen echter fouten optreden. Zo kunnen "foute" cellen ontstaan die niet meer normaal functioneren. Een normale cel zal zichzelf vernietigen als er onherstelbare DNA schade is opgetreden, maar als de cel de DNA schade niet herkent, blijft deze zich -met de beschadigingen erbij- vermenigvuldigen. De normale controle is dan verminderd en door de ongeremde groei kan een tumor (= gezwel) ontstaan.

Soorten tumoren
Er zijn twee soorten tumoren: goedaardige en kwaadaardige tumoren. Een goedaardige tumor is een ophoping van cellen waardoor een gezwel ontstaat, wat vaak goed begrensd is, niet in andere weefsels groeit en ook niet uitzaait. Dit soort tumoren kunnen wel lokaal problemen geven doordat ze gezonde weefsels in verdrukking kunnen brengen. Een kwaadaardige tumor (kanker) houdt zich niet aan de normale groeiregels en groeit door in de omliggende structuren, bijvoorbeeld in omliggende weefsels, organen en in lymfe- of bloedvaten. Dit wordt "invasieve groei" genoemd. Als kankercellen in lymfe- of de bloedbaan terechtkomen, kunnen ze naar andere delen van het lichaam worden vervoerd, waar ze zich kunnen nestelen en na verloop van tijd opnieuw kunnen uitgroeien. Op dat moment spreekt men van ‘uitzaaiingen' of ‘metastasen'.